việc xử lí bằng hình sự đối với người phạm tội, có nghĩa là tiến hành khởi tố, điều tra truy tố và xét xử vụ án. Việc thực hiện tội phạm là sự kiện pháp lí làm phát sinh các quan hệ pháp lí hình sự giữa nhà nước (do các cơ quan tiến hành tố tụng thay mặt) với người phạm tội. Khi có dấu hiệu của tội phạm, các cơ quan có thẩm quyền có nghĩa vụ phải ra quyết định khởi tố vụ án và nếu có đủ các chứng cứ cần thiết, có quyền TCTNHS đối với người phạm tội, người phạm tội có nghĩa vụ phải chịu trách nhiệm hình sự trong phạm vi giới hạn mà pháp luật hình sự quy định cho loại tội phạm đó. Hiến pháp Việt Nam quy định mọi công dân bình đẳng trước pháp luật. Vì vậy, bất kì người phạm tội nào cũng bị TCTNHS và chịu xử phạt theo quy định của pháp luật.
Là áp dụng các biện pháp tố tụng hình sự qua các giai đoạn từ khởi tố vụ án, khởi tố bị can, đến điều tra, truy tố và xét xử để buộc người đã có hành vi nguy hiểm cho xã hội mà Bộ luật hình sự quy định là tội phạm phải chịu trách nhiệm về hành vi ấy, tức là phải chịu hình phạt. Người có khả năng nhận thức được hành vi của mình, có khả năng điều khiển được hành vi đó là người có năng lực trách nhiệm hình sự và sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự nếu người đó thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự.
Nguồn: Từ điển Luật học trang 539
